Klawiatura mechaniczna

Klawiatura mechaniczna to królowa wśród wszystkich klawiatur. Oferuje niezrównany poziom komfortu i niesamowitą żywotność, która kilkukrotnie przekracza trwałość klawiatur membranowych i nożycowych.

W artykule kompleksowo podpowiadamy, co to jest klawiatura mechaniczna, w jaki sposób wyróżnia się od klawiatury membranowej i co może nam zaoferować gamingowa klawiatura mechaniczna. Podamy również cechy tego typu klawiatur w najpopularniejszych przedziałach cenowych.

Co to jest klawiatura mechaniczna?

Klawiatura mechaniczna to wyjątkowa i złożona konstrukcja. Każdemu klawiszowi przypisywany jest niezależny przełącznik, który odpowiada za tworzenie odpowiedniego oporu podczas nacisku oraz za możliwie jak najszybsze przesyłanie impulsu elektrycznego do komputera. Klawiatury mechaniczne mogą być wyposażane w kilka rodzajów przełączników, które różnią się między sobą wysokością skoku (skok określa, jak głęboko możemy wcisnąć klawisz), a także oporem, jaki klawisz stawia podczas naciskania. Klawiatury mechaniczne są również o wiele głośniejsze od swoich membranowych i nożycowych odpowiedników.

Najpopularniejszymi przełącznikami stosowanymi w klawiaturach mechanicznych są m.in. Cherry MX, Kailh i Topre. W związku z dużą ilością zastosowanych mechanizmów klawiatury mechaniczne odznaczają się większą wagą, co przedkłada się również na ich stabilność i wytrzymałość konstrukcyjną.

Klawiatura mechaniczna a membranowa

Różnic między tymi dwoma konstrukcjami jest bardzo dużo. Pierwszą, która rzuca się w oczy, jest oczywiście cena, która w skrajnych przypadkach może różnić się nawet 10-krotnie. Poza tym klawiatury membranowe są o wiele mniej żywotne i trwałe.

W klawiaturach membranowych implementowana jest wspólna płytka naciskowa wysyłająca impuls elektryczny w sytuacji, gdy membrana zetknie się z płytką stykową. Membrana również jest wspólna na całej powierzchni klawiatury, a każdy pojedynczy przycisk naciska ją w odpowiednim punkcie. Konstrukcje te po pewnym czasie eksploatacji mogą sprawiać problemy, np. membrana może przestać rejestrować nacisk klawisza, klawisz może się poluzować, jego skok może się zmniejszyć lub zwiększyć, a w przypadkach mocnego wyeksploatowania może dojść do uszkodzeń mechanicznych klawiatury.

Klawiatura mechaniczna podświetlana

Konstrukcje mechaniczne jeszcze kilka lat temu nie był tak popularne jak teraz. W dobie rosnącej popularności gamingu nowe konstrukcje mechaniczne pojawiły się na rynku jak grzyby po deszczu, oferując sterowane podświetlenie RGB, wiele bindowalnych klawiszy i wiele innych dodatkowych funkcjonalności przydatnych graczom.

Podświetlenie w klawiaturze mechanicznej zapewnia większy komfort podczas grania w słabych warunkach oświetleniowych, a także pełni funkcje estetyczne, na co wielu graczy oraz innych użytkowników klawiatur mechanicznych zwraca dużą uwagę.

Klawiatura mechaniczna bezprzewodowa

Zdecydowana większość klawiatur mechanicznych to konstrukcje przewodowe. Przemawia za tym szybkość i stabilność przesyłanego sygnału do PC’ta. Niemniej jednak na rynku nie brakuje rozwiązań bezprzewodowych, które pozwolą cieszyć się klawiaturą w obrębie kilku metrów między nadajnikiem a emiterem, nie ograniczając użytkownika plączącym się przewodem. Dwiema podstawowymi wadami takich klawiatur są o wiele wyższa cena oraz konieczność okresowej wymiany akumulatorów lub baterii.

Klawiatura mechaniczna dla graczy

Gracze nie powinni mieć powodów do narzekania. Bogata oferta producentów klawiatur mechanicznych pozwala przebierać wśród najróżniejszych produktów z każdej półki cenowej. Kiedyś dobra klawiatura mechaniczna zaczynała się od około 500 złotych. Obecnie ceny stopniały i dobrego mechanika do gier kupimy już za około 200 złotych. Gamingowe klawiatury mechaniczne gwarantują o wiele lepszą immersję, większą żywotność i przede wszystkim lepszy komfort grania w dynamiczne gry.


Ranking TOP 20

Lp. Zdjęcie Nazwa Cena Opinie Producent Typ Układ klawiatury Budowa klawiatury Rodzaj przełączników Kolor Podświetlenie klawiszy Komunikacja Rodzaj złącza Liczba klawiszy Anti-Ghosting Przeznaczenie Hub USB Waga
1 BEQUIET! DARK MOUNT SILENT TACTILE BT002US BEQUIET! DARK MOUNT SILENT TACTILE BT002US
1 opinia
BEQUIET! Klawiatura mechaniczna Pełnowymiarowy QWERTY Wysokie klawisze be quiet! Silent Tactile czarny RGB Przewodowa n/a n/a n/a n/a n/a n/a
2 SteelSeries Apex 7 TKL SteelSeries Apex 7 TKL
1 opinia
SteelSeries Klawiatura mechaniczna Standardowy płaskie klawisze mechaniczna Czarny tak bezprzewodowe USB 84 klawiszy Anti-Ghosting do domów i biur Nie 770 g
3 NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN
1 opinia
NuPhy Klawiatura mechaniczna TKL niskoprofilowa n/a biały tak Bezprzewodowa i przewodowa n/a 68 klawiszy n/a n/a n/a 635 g
4 AULA - F75 MAX Mechanical Keyboard with TFT Screen Gradient Grey Side-Engraved AULA - F75 MAX Mechanical Keyboard with TFT Screen Gradient Grey Side-Engraved
1 opinia
Aula Klawiatura mechaniczna 75% TKL n/a Linearne czarno-szary n/a Bezprzewodowa i przewodowa n/a 80 klawiszy n/a dla graczy n/a n/a
5 GravaStar - Mercury K1 Pro Special Edition Cyberpunk Wireless Mechanical Keyboard GSK1PRO_CBLK GravaStar - Mercury K1 Pro Special Edition Cyberpunk Wireless Mechanical Keyboard GSK1PRO_CBLK
1 opinia
Gravastar Klawiatura mechaniczna n/a n/a n/a n/a n/a Bezprzewodowa n/a n/a n/a n/a n/a n/a
6 SteelSeries Apex Pro TKL Gen 3 US 64740 SteelSeries Apex Pro TKL Gen 3 US 64740
1 opinia
SteelSeries Klawiatura mechaniczna angielski (US) wysokie klawisze SteelSeries OmniPoint czarny Wielokolorowe - RGB przewodowa USB-C n/a Anti-Ghosting dla graczy tak 974 g
7 REDRAGON K708GF-RGB-PRO Flekact PRO ART REDRAGON K708GF-RGB-PRO Flekact PRO ART
1 opinia
Redragon Klawiatura mechaniczna TKL n/a Leopard L Wielokolorowy Tak Bezprzewodowa, Przewodowa 2.4 GHz, Bluetooth, USB-C 81 n/a gaming Nie n/a
8 Klawiatura PREYON SILENT CLAW Gateron Brown Pro 3.0 Gasket Mount PSCB105B Klawiatura PREYON SILENT CLAW Gateron Brown Pro 3.0 Gasket Mount PSCB105B
1 opinia
Preyon Mechaniczne 100% n/a Gateron Brown Pro Czarne RGB Przewodowe i bezprzewodowe n/a n/a Anti-Ghosting n/a n/a 1190
9 Keychron K2 Max 75% Banana Switch Black Keychron K2 Max 75% Banana Switch Black
1 opinia
Keychron Klawiatura mechaniczna TKL 75% wysokie klawisze Keychron Super Banana Czarno-Szary tak Bezprzewodowa i przewodowa Bluetooth / Radiowy / USB 84 klawisze Anti-Ghosting dla graczy Nie 1080 g
10 Keychron K2 MAX bezprzewodowa klawiatura mechaniczna z podświetleniem RGB Keychron Hot-Swap Super Red Switch - Czarna (Black) Keychron K2 MAX bezprzewodowa klawiatura mechaniczna z podświetleniem RGB Keychron Hot-Swap Super Red Switch - Czarna (Black)
1 opinia
Keychron Klawiatura Mechaniczna US International (ANSI) n/a Keychron Super Red czarny tak Bezprzewodowa Bluetooth / Radiowy / USB n/a Anti-Ghosting n/a Nie 1080 g
11 Corsair K100 Air Wireless (Ultra Low Profile Red switch) Corsair K100 Air Wireless (Ultra Low Profile Red switch)
1 opinia
Corsair multimedialna pełnowymiarowa US niski profil klawiszy mechaniczne Cherry MX Red Ultra Low Profile Tactile czarna tak przewodowa, bezprzewodowa USB, Bluetooth n/a n/a dla graczy nie 780 g
12 Logitech G413 TKL SE 920-010446 Logitech G413 TKL SE 920-010446
1 opinia
Logitech standardowa bez części numerycznej US wysokie klawisze mechaniczne, Logitech Romer-G (sprężynujące) Czarny tak Przewodowa USB 104 n/a dla graczy Nie 650 g
13 SteelSeries Apex Pro Gen 3 US 64660 SteelSeries Apex Pro Gen 3 US 64660
1 opinia
SteelSeries Klawiatura mechaniczna angielski (US) wysokie klawisze SteelSeries OmniPoint czarny tak przewodowa USB-C n/a Anti-Ghosting dla graczy tak 1403 g
14 Klawiatura PREYON SILENT CLAW TKL Gateron Brown Pro 3.0 Gasket Mount PSCTB85B Klawiatura PREYON SILENT CLAW TKL Gateron Brown Pro 3.0 Gasket Mount PSCTB85B
1 opinia
Preyon Mechaniczne TKL n/a Gateron Brown Pro Czarne RGB Przewodowe i bezprzewodowe n/a n/a Anti-Ghosting n/a n/a 1005
15 REDRAGON K719WG-RGB-PRO Galatin Pro REDRAGON K719WG-RGB-PRO Galatin Pro
1 opinia
Redragon Klawiatura Mechaniczna QWERTY 96% Wysokie klawisze Mint Mambo biało-zielony Tak Bezprzewodowa i przewodowa 2.4 GHz, Bluetooth, USB n/a Anti-Ghosting Dla graczy n/a 830
16 Logitech MX Mechanical Mini Logitech MX Mechanical Mini
1 opinia
Logitech Klawiatura Mechaniczna US niskoprofilowa Mechaniczne - Brown Czarna Nie Bezprzewodowa USB n/a n/a n/a Nie 612 g
17 STEELSERIES Apex Pro Mini Wireless 64842 STEELSERIES Apex Pro Mini Wireless 64842
1 opinia
SteelSeries Mechaniczna Standardowy n/a OmniPoint czarny tak Bezprzewodowa, Przewodowa Bluetooth, USB n/a Anti-Ghosting n/a Nie 543 g
18 Akko MonsGeek FUN60 Pro Gaming-Tastatur, RGB, Glare Magnetic Switch – weiß, ANSI US Akko MonsGeek FUN60 Pro Gaming-Tastatur, RGB, Glare Magnetic Switch – weiß, ANSI US
1 opinia
Akko Klawiatura mechaniczna 60% n/a Magnetic Switch Białe RGB Wyłącznie przewodowa USB-C (USB-C Wired Only) n/a n/a Anti-Ghosting dla graczy n/a Brak danych
19 CANYON Shadder GKW-11 Mech RGB UK/US Wireless White CND-SKBW11 CANYON Shadder GKW-11 Mech RGB UK/US Wireless White CND-SKBW11
1 opinia
Canyon Klawiatura mechaniczna Pełnowymiarowy n/a Whisper-Quiet Brown biały RGB Bezprzewodowa i przewodowa n/a 108 klawiszy n/a n/a n/a n/a
20 Klawiatura Akko Akko MU01 Mountain Seclusion Gaming Tastatur, RGB - 65%, Rosewood-Switches Klawiatura Akko Akko MU01 Mountain Seclusion Gaming Tastatur, RGB - 65%, Rosewood-Switches
1 opinia
Akko Mechaniczne 65% n/a n/a n/a n/a Przewodowe i bezprzewodowe Bluetooth n/a n/a dla graczy n/a n/a

Najlepsze produkty: Klawiatura mechaniczna

1. BEQUIET! DARK MOUNT SILENT TACTILE BT002US

BEQUIET! DARK MOUNT SILENT TACTILE BT002US

Dane techniczne:

Typ Klawiatura mechaniczna
Układ klawiatury Pełnowymiarowy QWERTY
Budowa klawiatury Wysokie klawisze
Rodzaj przełączników be quiet! Silent Tactile
Kolor czarny
Podświetlenie klawiszy RGB
Komunikacja Przewodowa

Gdzie kupić:

Sklep Nazwa Cena
Morele.net
Ocena:
4.9/5.0
Ilość opinii:
208516
Klawiatura be quiet! Dark Mount Silent Tactile be quiet! Silent Tactile (BT002US)
ovolt.eu

Klawiatura BEQUIET! DARK MOUNT SILENT TACTILE
www.net-s.pl

Ilość opinii:
10689
TANIA DOSTAWA ! - ! be quiet! Klawiatura Dark Mount Silent Tactile - PACZKOMAT, POCZTA, KURIER
Avans.pl
Ocena:
4.0/5.0
Ilość opinii:
4349
Klawiatura BE QUIET! Dark Mount Silent Tactile | Bezpłatny transport
ELECTRO.pl
Ocena:
4.0/5.0
Ilość opinii:
74322
Klawiatura BE QUIET! Dark Mount Silent Tactile | Bezpłatny transport


2. SteelSeries Apex 7 TKL

SteelSeries Apex 7 TKL

Trwałe mechaniczne przełączniki dla graczy

Gwarantowane 50 milionów naciśnięć klawiszy przy użyciu dowolnego, ultraszybkiego rodzaju przełącznika: czerwony, niebieski lub brązowy.

Stop aluminium klasy lotniczej

Metalowa rama z serii 5000 została wyprodukowana z myślą o niezniszczalnej wytrzymałości i trwałości, dzięki czemu jest idealnym elementem każdego zestawu z najwyższej półki.

Wysokiej jakości magnetyczna podpórka pod nadgarstek

Idealne akcesorium do klawiatury, z prostym rozwiązaniem m...


Opinie:

Bardzo fajna i wytrzymała klawiatura ale po 4 miesiącach zepsół się przycisk D
Alan Rzemek

Dane techniczne:

Rodzaj złącza USB
Typ Klawiatura mechaniczna
Liczba klawiszy 84 klawiszy
Anti-Ghosting Anti-Ghosting
Układ klawiatury Standardowy
Przeznaczenie do domów i biur
Budowa klawiatury płaskie klawisze
Rodzaj przełączników mechaniczna
Hub USB Nie
Kolor Czarny
Podświetlenie klawiszy tak
Komunikacja bezprzewodowe
Waga 770 g

Gdzie kupić:

Sklep Nazwa Cena
Morele.net
Ocena:
4.9/5.0
Ilość opinii:
208516
Klawiatura SteelSeries Apex 7 TKL QX2 Red (64646)
www.net-s.pl

Ilość opinii:
10689
TANIA DOSTAWA ! - ! SteelSeries Apex 7 TKL Red Switch (64646) - PACZKOMAT, POCZTA, KURIER
Akces-Markt

Klawiatura gamingowa SteelSeries Apex 7 TKL QX2 Red


3. NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN

NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN

Dane techniczne:

Typ Klawiatura mechaniczna
Liczba klawiszy 68 klawiszy
Układ klawiatury TKL
Budowa klawiatury niskoprofilowa
Kolor biały
Podświetlenie klawiszy tak
Komunikacja Bezprzewodowa i przewodowa
Waga 635 g

Gdzie kupić:

Sklep Nazwa Cena
shelter.pl

NuPhy - Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard - Bezprzewodowa Klawiatura Mechaniczna
shelter.pl

Nuphy - NuFolio for Air65 V3 - Pokrowiec na Klawiaturę
Empik.com

NuPhy Air65 V3 Bezprzewodowa Klawiatura Mechaniczna Nova White / Red nano
Allegro.pl

NuPhy Air65 V3 Bezprzewodowa Klawiatura Mechaniczna Nova White Red nano


Najtańsze produkty: Klawiatura mechaniczna

1. NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN

NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN

Dane techniczne:

Typ Klawiatura mechaniczna
Liczba klawiszy 68 klawiszy
Układ klawiatury TKL
Budowa klawiatury niskoprofilowa
Kolor biały
Podświetlenie klawiszy tak
Komunikacja Bezprzewodowa i przewodowa
Waga 635 g

Gdzie kupić:

Sklep Nazwa Cena
shelter.pl

NuPhy - Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard - Bezprzewodowa Klawiatura Mechaniczna
shelter.pl

Nuphy - NuFolio for Air65 V3 - Pokrowiec na Klawiaturę
Empik.com

NuPhy Air65 V3 Bezprzewodowa Klawiatura Mechaniczna Nova White / Red nano
Allegro.pl

NuPhy Air65 V3 Bezprzewodowa Klawiatura Mechaniczna Nova White Red nano


2. Logitech G413 TKL SE 920-010446

Logitech G413 TKL SE 920-010446

G413 TKL SE posiada sprężynujące przełączniki mechaniczne, funkcję anti-ghostingu z możliwością wciśnięcia 6 klawiszy jednocześnie, nakładki na klawisze z PBT oraz trwałą obudowę ze stopu aluminium – wszystko to w konstrukcji bez klawiatury numerycznej.

SPRĘŻYNUJĄCE PRZEŁĄCZNIKI MECHANICZNE
G413 TKL SE posiada układ klawiszy pozbawiony części numerycznej, zapewniający maksymalną wydajność. Sprężynujące przełączniki mechaniczne klasy gamingowej oferują subtelną reakcję w momencie aktywacji – id...


Dane techniczne:

Rodzaj złącza USB
Typ standardowa bez części numerycznej
Liczba klawiszy 104
Układ klawiatury US
Przeznaczenie dla graczy
Budowa klawiatury wysokie klawisze
Rodzaj przełączników mechaniczne, Logitech Romer-G (sprężynujące)
Hub USB Nie
Kolor Czarny
Podświetlenie klawiszy tak
Komunikacja Przewodowa
Waga 650 g

Gdzie kupić:

Sklep Nazwa Cena
Komputronik
Ocena:
4.8/5.0
Ilość opinii:
19063
Klawiatura gamingowa Logitech G413 TKL Logitech Romer-G (sprężynujące) przewodowa mechaniczna podświetlana czarno-szara | Darmowa dostawa | Wygodne RATY |
Mediaexpert.pl
Ocena:
2.1/5.0
Ilość opinii:
14735
Klawiatura LOGITECH G413 TKL SE | Bezpłatny transport | Raty
Avans.pl
Ocena:
4.0/5.0
Ilość opinii:
4349
Klawiatura LOGITECH G413 TKL SE | Bezpłatny transport
MediaMarkt.pl

Ilość opinii:
14473
Klawiatura przewodowa LOGITECH G413 TKL SE 920-010446
ELECTRO.pl
Ocena:
4.0/5.0
Ilość opinii:
74322
Klawiatura LOGITECH G413 TKL SE | Bezpłatny transport


3. Akko MonsGeek FUN60 Pro Gaming-Tastatur, RGB, Glare Magnetic Switch – weiß, ANSI US

Akko MonsGeek FUN60 Pro Gaming-Tastatur, RGB, Glare Magnetic Switch – weiß, ANSI US

Dane techniczne:

Typ Klawiatura mechaniczna
Anti-Ghosting Anti-Ghosting
Układ klawiatury 60%
Przeznaczenie dla graczy
Rodzaj przełączników Magnetic Switch
Kolor Białe
Podświetlenie klawiszy RGB
Komunikacja Wyłącznie przewodowa USB-C (USB-C Wired Only)
Waga Brak danych

Gdzie kupić:

Sklep Nazwa Cena
Morele.net
Ocena:
4.9/5.0
Ilość opinii:
208516
Klawiatura Akko MonsGeek Fun60 Pro Magnetic Switch (6975351385936)
Allegro.pl

Akko MonsGeek FUN60 Pro He Szybka Mała Kompaktowa Gamingowa do Cs Go Mmo
Empik.com

Klawiatura magnetyczna FUN60 Pro - White Side Printing
shelter.pl

MonsGeek - FUN60 Pro HE Side-Printed Shine-Through White - Klawiatura Magnetyczna


Porównanie TOP 3

BEQUIET! DARK MOUNT SILENT TACTILE BT002US BEQUIET! DARK MOUNT SILENT TACTILE BT002US SteelSeries Apex 7 TKL SteelSeries Apex 7 TKL NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN NuPhy Air65 V3 Wireless Mechanical Keyboard AIR65V3NWRN
Cena
Producent BEQUIET! SteelSeries NuPhy
Typ Klawiatura mechaniczna Klawiatura mechaniczna Klawiatura mechaniczna
Układ klawiatury Pełnowymiarowy QWERTY Standardowy TKL
Budowa klawiatury Wysokie klawisze płaskie klawisze niskoprofilowa
Rodzaj przełączników be quiet! Silent Tactile mechaniczna n/a
Kolor czarny Czarny biały
Podświetlenie klawiszy RGB tak tak
Komunikacja Przewodowa bezprzewodowe Bezprzewodowa i przewodowa
Rodzaj złącza n/a USB n/a
Liczba klawiszy n/a 84 klawiszy 68 klawiszy
Anti-Ghosting n/a Anti-Ghosting n/a
Przeznaczenie n/a do domów i biur n/a
Hub USB n/a Nie n/a
Waga n/a 770 g 635 g

Klawiatura mechaniczna do 200 zł

W cenie 200 złotych kupimy najprostsze klawiatury mechaniczne, głównie dedykowane graczom lub standardowym użytkownikom PC’tów. Będą to proste, nierzadko wręcz minimalistyczne pełnowymiarowe, przewodowe konstrukcje.

Klawiatura mechaniczna do 300 zł

Dokładając 100 złotych, będziemy w stanie zakupić klawiatury oferujące lepsze i bardziej funkcjonalne przełączniki, solidniejszą konstrukcję, bardziej ekskluzywne wykończenie (np. z aluminium) oraz programowalne podświetlenie.

Klawiatura mechaniczna do 400 zł

W tym przedziale cenowym zaczynają się konstrukcje czołowych producentów oferujących najlepsze mechaniczne klawiatury na rynku. Będą to wszechstronne i funkcjonalne klawiatury wyposażone w wiele technologii, np. bindowalne przyciski, w pełni programowalne podświetlenie z palety RGB, interfejsy oferujące maksymalną szybkość transmisji sygnału. Nie można zapomnieć o najwyższej klasy przełącznikach.

5 komentarzy

  1. Nie qmam czemu w tych zestawieniach są np. klawiatury Genesis albo Modecom, który ma jakieś durne usterki (np. brzęczy), a nie ma Summonera od XPG, który jest mega tani jak na pełnowymiarową klawiaturę tej klasy.

  2. ModeCom Volcano Lanparty Brown (K-MC-LANPARTY-U-RGB-BROWN): Spełnia swoją rolę. Tylko trochę cena mogłaby być niższa.

  3. Jeżeli klawiatura mechaniczna to tylko Natec. Super firma! Klawiatura ma bardzo dobre podświetlenie, dobrze dobrane kolory. Nie jest taka twarda. Jest wygodna, fajnie się z niej korzysta. Sam mam model Natec Genesis RX85 (NKG-0775), który bardzo polecam dla osób, które spędzają długie godziny przez komputerem.

  4. Klawiatura mechaniczna to dla mnie wielka niewiadoma! Nigdy wcześniej o takiej nie słyszałam i z ciekawością przeczytałam ten artykuł. Można się z niego dowiedzieć bardzo ciekawych, interesujących rzeczy o których wcześniej się nie wiedziało. Jestem w szoku, ale cieszę się, że już teraz wiem, co mogę spotkać w sklepach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *